داروهای نسل جدید GLP-1؛ همه نکاتی که باید بدانید

• دسته بندی: اطلاعات دارویی / دانستنی های پزشکی

داروهای نسل جدید GLP-1 دیگر فقط برای کنترل قند خون یا کاهش وزن نیستند و حالا به عنوان مولکول‌های چندمنظوره شناخته می‌شوند که همزمان سلامت قلب، مغز و کبد را بازنویسی می‌کنند. این ترکیبات دارویی با هدف قرار دادن همزمان گیرنده‌های GLP-1، GIP و گلوکاگون (به ویژه در داروهایی مانند رتا تروتاید، نه تنها منجر به کاهش وزن تا 25% می‌شوند، بلکه التهاب سیستمیک را کاهش داده، ریسک سکته‌های مغزی را پایین می‌آورند و پتانسیل بالایی در درمان اعتیاد و بیماری‌های نودژنراتیو مانند آلزایمر از خود نشان داده‌اند.

داروهای نسل جدید GLP-1؛ همه نکاتی که باید بدانید

منظور داروی GLP-1 چیست؟

در دهه گذشته، جهان پزشکی محو تماشای تاثیرات اولیه‌ی سماگلوتاید بود، اما امروزه همه چیز تغییر کرده است. داروهای نسل جدید GLP-1 از ساختارهای تک‌عملکردی فاصله گرفته و به سمت مکانیسم‌های ترکیبی حرکت کرده‌اند. ا درک تفاوت بین یک آگونیست ساده و یک آگونیست سه‌گانه نقش بین یک درمان معمولی و یک معجزه پزشکی را مشخص می‌کند.

منظور از داروهای نسل جدید GLP-1، عبور از محدودیت‌های فیزیولوژیک بدن است. در حالی که نسل‌های پیشین فقط یک مسیر را در لوزالمعده و مغز تحریک می‌کردند، فرمولاسیون‌های جدید، چندین هورمون روده را همزمان فعال می‌کنند تا تعادل انرژی بدن را به نفع سلامت بیمار تغییر دهند.

نحوه تاثیر مولکولی در داروهای پیشرفته چگونه است؟

تفاوت اصلی در داروهای نسل جدید GLP-1، اضافه شدن گیرنده‌های گلوکاگون به معادله است. گلوکاگون به طور سنتی افزایش‌دهنده قند خون شناخته می‌شد، اما در ترکیبات جدید، نقش آن افزایش مصرف انرژی است. زمانی که این اثر با سرکوب اشتها ترکیب می‌شود، بدن شروع به چربی‌سوزی می‌کند که حتی در حالت استراحت نیز کالری می‌سوزاند.

موارد استفاده از داروهای نسل جدید GLP-1 کدامند؟

بررسی‌ها نشان می‌دهند که داروهای نسل جدید GLP-1 پتانسیل درمان بیماری‌هایی را دارند که سال‌ها پزشکان را مستاصل نموده بود.

1. سلامت قلب و عروق 

در گذشته، کاهش ریسک قلبی یک عارضه جانبی مثبت تلقی می‌شد. اما حالا، داروهای نسل جدید GLP-1 به عنوان روش اصلی پیشگیری از حوادث قلبی تجویز می‌شوند. مطالعات نشان داده که این داروها با کاهش التهاب در دیواره رگ‌ها (آترواسکلروز)، خطر سکته قلبی و مغزی را فارغ از میزان کاهش وزن بیمار، پایین می‌آورند. این یعنی خود مولکول دارو، خاصیت محافظت از قلب دارد.

2. آلزایمر و پارکینسون

آیا می‌دانستید مغز ما نیز گیرنده‌های GLP-1 دارد؟ داروهای نسل جدید GLP-1 با عبور از سد خونی-مغزی، التهاب عصبی را کم می‌کنند. این ویژگی موجب شده تا محققان از آن‌ها به عنوان محافظی در برابر زوال عقل یاد کنند. بهبود متابولیسم گلوکز در مغز، راه اصلی این محافظت است که می‌تواند روند پیشرفت آلزایمر را کند یا متوقف سازد.

3. کنترل اعتیاد و رفتارهای وسواسی

گزارش‌های متعددی وجود دارد که بیماران پس از مصرف داروهای نسل جدید GLP-1، تمایل خود را نه تنها به غذا، بلکه به الکل، سیگار و حتی خریدهای هیجانی از دست داده‌اند. این داروها بر سیستم پاداش مغز اثر می‌گذارند و ولع را در سطح عصبی خاموش می‌کنند.

رتا تروتاید (Retatrutide) چیست؟

رتا تروتاید یک آگونیست گیرنده سه‌گانه (GLP-1, GIP, Glucagon) است. چرا این دارو تا این حد سر و صدا کرده است؟

• میزان تاثیر: کاهش وزن میانگین 24 تا 26 درصد در کارآزمایی‌های بالینی.

• پاکسازی کبد: اثر فوق‌العاده بر کاهش چربی کبد، که آن را به درمانی بالقوه برای MASH تبدیل کرده است.

استفاده از داروهای نسل جدید GLP-1 نظیر رتا تروتاید، نشان داده که می‌توان بدون جراحی‌های تهاجمی باریاتریک، به نتایجی مشابه یا حتی بهتر دست یافت.

مزایای اصلی داروهای نسل جدید GLP-1

توجه داشته باشید که این فواید حاصل تاثیر همزمان چندین مکانیسم هورمونی است:

• کاهش وزن ماندگار: شکستن استپ‌های وزنی مقاوم با فعال‌سازی چربی قهوه‌ای.

• بهبود پروفایل لیپیدی: کاهش تری‌گلیسیرید و کلسترول LDL فراتر از حد انتظار.

• کنترل فشار خون: اثرات گشادکنندگی عروق که منجر به کاهش فشار سیستولیک می‌شود.

• محافظت کلیوی: کند کردن روند دفع پروتئین در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه (CKD).

• کاهش آپنه خواب: بهبود چشمگیر در وقفه تنفسی حین خواب به دلیل کاهش چربی‌های احشایی و گردنی.

• تنظیم خلق و خو: گزارش‌های مبنی بر کاهش علائم افسردگی ناشی از التهاب مزمن بدن.

این مقاله را از دست ندهید: تاثیر داروی ویاس بر تمرکز، افسردگی و کاهش وزن چیست؟

داروهای نسل قدیم چه تفاوتی با نسل جدیدGLP-1 دارند؟

در ادامه به بررسی‌ تفاوت‌های اصلی این دو‌ نسل خواهیم پرداخت تا تفاوت‌ها را بهتر متوجه شوید:

همانطور که مشاهده می‌نمایید، داروهای نسل جدید GLP-1 یک جهش کیفی را تجربه کرده‌اند، نه فقط یک بهبود کمی.

آیا داروهای نسل جدید عوارضی هم دارند؟

در بیشتر موارد باید گفت که هیچ دارویی بدون عارضه نیست و ممکن است در‌ بدن برخی افراد با عوارضی همراه باشد. با ورود داروهای نسل جدید GLP-1، نگرانی اصلی از تهوع به سمت سارکوپنیا یا همان تحلیل عضلانی تغییر جهت داده است. برای خرید قرص اسليم مكث کلیک کنید.

حفظ بافت بدون چربی 

یکی از نقدهای وارد بر کاهش وزن سریع با داروهای نسل جدید GLP-1، احتمال از دست رفتن عضله است. اما باید به این نکته توجه داشت که دارو به تنهایی کافی نیست. مصرف پروتئین بالا و تمرینات مقاومتی، دیگر یک توصیه نیستند، بلکه بخشی از نسخه پزشک هستند.

سازگاری گوارشی

گرچه تاثیر داروهای نسل جدید GLP-1 بیشتر شده، اما مهندسی مولکولی توانسته تا حد زیادی عوارض گوارشی را با تیتراسیون (افزایش دوز) کنترل نماید. با این وجود، همچنان هم تهوع گذرا در هفته‌های ابتدایی، امری شایع است که نشان‌دهنده تغییرات هورمونی بدن است.

یکی از جذاب‌ترین تحولات در حوزه داروهای نسل جدید GLP-1، ظهور نسخه‎های خوراکی با کارایی بالا است. فکر کنید تمام مزایای ذکر شده را تنها با خوردن یک قرص در صبح به دست آورید. شرکت‌های داروسازی با استفاده از تکنولوژی‌های نانو، مشکل جذب این پروتئین‌ها در اسید معده را حل کرده‌اند.

سخن پایانی

در نهایت، با توجه به این مقاله از مجله دکتر روغنی، باید گفت که داروهای نسل جدید GLP-1 تعریف ما از سلامت و درمان را تغییر داده‌اند. آن‌ها به ما آموختند که چاقی یک ضعف اراده نیست، بلکه یک اختلال پیچیده هورمونی است که نیاز به مداخله دقیق بیولوژیک دارد.

از درمان کبد چرب گرفته تا محافظت از نورون‌های مغزی و پیشگیری از سکته، دامنه‌ی تاثیر این داروها شگفت‌انگیز است. با این وجود، قدرت زیاد، مسئولیت زیاد می‌آورد. مصرف خودسرانه این داروها بدون نظارت متخصص، می‌تواند خطرات جدی به همراه داشته باشد.

سوالات متداول 

آیا داروهای نسل جدید GLP-1 باعث عضله‌سوزی شدید می‌شوند؟

خیر، لزوما. اگرچه کاهش وزن سریع می‌تواند شامل از دست دادن عضله باشد، اما مطالعات جدید نشان می‌دهد که با رژیم غذایی غنی از پروتئین و ورزش قدرتی همزمان با مصرف داروهای نسل جدید GLP-1، می‌توان این ریسک را به حداقل رساند. حتی برخی ترکیبات جدیدتر دارای خواص آنتی‌کاتابولیک یا ضد تخریب عضله هستند.

تفاوت اصلی بین داروهای نسل جدید GLP-1 و جراحی اسلیو معده چیست؟

تفاوت اصلی در تهاجمی بودن و برگشت‌پذیری است. جراحی تغییرات آناتومیک دائمی ایجاد می‌کند، در حالی که داروهای نسل جدید GLP-1 تغییرات فیزیولوژیک و هورمونی ایجاد می‌کنند. حالا تاثیر این داروها به حدی رسیده که عملا بسیاری از کاندیداهای جراحی را منصرف نموده است.

آیا مصرف داروهای نسل جدید GLP-1 باید تا آخر عمر ادامه یابد؟

چاقی یک بیماری مزمن عودکننده است. قطع ناگهانی داروهای نسل جدید GLP-1 اغلب منجر به بازگشت وزن می‌شود، مگر اینکه سبک زندگی فرد به صورت ریشه‌ای تغییر کرده باشد. استفاده از فعلی پزشکی به این داروها مشابه رویکرد به داروهای فشار خون است؛ یعنی درمان نگهدارنده طولانی‌مدت برای حفظ سلامتی.

منبع: my.clevelandclinic.org