راهنمای کامل مصرف اسکتامین برای افسردگی؛ از شروع تا نتیجه

• دسته بندی: اطلاعات دارویی / دانستنی های پزشکی

اسکتامین برای افسردگی، راهکاری نوین و تایید شده توسط FDA است که برخلاف داروهای سنتی، به طور مستقیم بر سیستم گلوتامات مغز اثر می‌گذارد تا علائم افسردگی مقاوم به درمان را در کمتر از 24 ساعت کاهش دهد. این دارو که غالبا با نام تجاری اسپراواتو و به صورت اسپری بینی تحت نظارت دقیق پزشکی تجویز می‌شود، برای بیمارانی است که حداقل دو دوره دارودرمانی ناموفق داشته‌اند. کل پروسه درمان شامل دو فاز اصلی (القایی و نگهدارنده) است که باید حتما در کلینیک و با کنترل فشار خون و حالات روانی انجام شود تا بالاترین تاثیر حاصل گردد.

راهنمای کامل مصرف اسکتامین برای افسردگی؛ از شروع تا نتیجه

اسکتامین چیست؟

بسیاری از بیماران می‌پرسند چرا وقتی ده نوع قرص مختلف خورده‌ایم، باید به اسکتامین برای افسردگی هم اعتماد کنیم؟ به دلیل نحوه اثر آن. داروهای قدیمی مثل فلوکستین روی سروتونین کار می‌کنند و هفته‌ها زمان می‌برند. اما اسکتامین (Esketamine) یک آنتاگونیست گیرنده NMDA محسوب می‌شود.

این ماده با مسدودسازی گیرنده‌های خاصی در مغز، منجر به افزایش ناگهانی گلوتامات یا همان مهم‌ترین پیام‌رسان شیمیایی مغز می‌شود. این جهش گلوتامات، سیناپس‌های جدیدی در مغز می‌سازد و مسیرهای عصبی که در اثر افسردگی تخریب شده‌اند را بازسازی می‌کند. تصور کنید مغزتان یک باغ خشکیده است؛ داروهای قدیمی مثل کود عمل می‌کنند، اما اسکتامین مثل یک سیستم آبیاری پرفشار، فورا حیات را بازمی‌گرداند.

• سرعت عمل: تاثیر در ساعات اولیه پس از مصرف.

• هدف‌گیری: تمرکز بر قشر پیش‌پیشانی و هیپوکمپ.

• نوروپلاستیسیته: کمک به انعطاف‌پذیری و ترمیم بافت مغز.

تفاوت اسکتامین و کتامین در چیست؟

اغلب این دو واژه به جای هم استفاده می‌شوند، اما د  اسکتامین برای افسردگی تفاوت‌های ظریفی وجود دارد که باید بدانید. در واقع، کتامین یک داروی بیهوشی قدیمی است که مخلوطی از دو ایزومر (راست‌گرد و چپ‌گرد) می‌باشد. اسکتامین، نسخه تصفیه شده و ایزومر S-کتامین است.

دلیل این جداسازی چیست؟ اسکتامین تمایل بیشتری برای اتصال به گیرنده‌های NMDA دارد، به این معنی که می‌توان با دوز کمتر، اثر قوی‌تری گرفت و عوارض کمتری را تجربه نمود. از سوی دیگر، اسکتامین (اسپراواتو) اغلب نسخه دارای تاییدیه رسمی FDA برای درمان افسردگی است، در حالی که کتامین اغلب به صورت آف-لیبل و تزریق وریدی استفاده می‌شود.

 قدرت اتصال اسکتامین به گیرنده‌ها حدود 3 تا 4 برابر بیشتر از کتامین معمولی است که آن را به گزینه‌ای بهتر برای درمان‌های روانپزشکی تبدیل می‌ساز‌‌د.

فواید اسکتامین در درمان افسردگی

چرا جامعه روانپزشکی جهانی تا این حد روی اسکتامین برای افسردگی تاکید دارد؟ چون نتایج بدست آمده در بیمارانی که سال‌ها در تاریکی مطلق بوده‌اند، شگفت‌انگیز بوده است. برخلاف روش‌های کند سنتی، این روش مزایای زیر را به همراه دارد:

• سرعت پاسخ‌دهی بالا: کاهش علائم در 24 تا 48 ساعت اول.

• اثرات ماندگار: با تکمیل دوره درمان، نتایج می‌تواند ماه‌ها باقی بماند.

• موثر در موارد مقاوم: ایده آل برای کسانی که به SSRI ها جواب نداده‌اند.

• کاهش افکار خودکشی: یکی از معدود داروهایی که اورژانسی میل به خودکشی را کم می‌کند.

• روش مصرف غیرتهاجمی: استفاده به صورت اسپری بینی (بدون نیاز به تزریق وریدی دردناک).

مراحل گام‌به‌گام درمان افسردگی با اسکتامین 

استفاده از اسکتامین برای افسردگی چیزی بیش از یک داروی معمول است. به دلیل ماهیت دارو، این فرآیند باید تحت پروتکل REMS (استراتژی ارزیابی و کاهش ریسک) انجام شود.

1. ارزیابی اولیه و غربالگری

پزشک متخصص نخست سابقه پزشکی شما را بررسی می‌نماید. فشار خون بالا کنترل نشده، سابقه آنوریسم عروقی یا سابقه روان‌پرشی می‌تواند شما را از لیست کاندیداها حذف کند.

2. روز درمان و تجویز دارو

شما لازم است حدود 2 ساعت در کلینیک بمانید. اسپری بینی توسط خود بیمار اما جلوی چشم پزشک استفاده می‌شود. هر دستگاه حاوی 28 میلی‌گرم دارو است و بسته به دوز تجویزی (56 یا 84 میلی‌گرم)، ممکن است نیاز به استفاده از دو یا سه دستگاه با فاصله 5 دقیقه باشد.

3. کنترل و نظارت 

مهم‌ترین بخش استفاده از اسکتامین برای افسردگی همینجاست. پس از مصرف، شما روی یک صندلی راحت دراز می‌کشید. علائم حیاتی شما هر 40 دقیقه چک می‌شود تا زمانی که اثرات تجزیه یا خواب‌آلودگی از بین برود و فشار خون استیبل شود.

این مقاله را از دست ندهید: تاثیر داروی ویاس بر تمرکز، افسردگی و کاهش وزن چیست؟

بررسی دوره‌های درمانی اسکتامین

برای اینکه دید دقیقی از پروسه زمانی داشته باشید، به این جدول نگاهی بیندازید:

مصرف اسکتامین برای افسردگی عوارضی دارد؟

همواره گفته‌ایم هیچ دارویی بدون عارضه نیست و اسکتامین برای افسردگی نیز ممکن است در برخی از افراد موجب بروز برخی عوارض شود. با این وجود، باید بدانید که عوارض آن گذرا هستند و اغلب در همان 90 دقیقه حضور در کلینیک برطرف می‌شوند.

شایع‌ترین حس، تجزیه است؛ حالتی که فرد احساس می‌کند از بدن خود جدا شده یا محیط اطرافش غیرواقعی است. برخی بیماران این حالت را آرام‌بخش و برخی دیگر کمی ترسناک توصیف می‌کنند. دیگر عوارض شامل سرگیجه، افزایش موقت فشار خون و تهوع است. در این راستا توصیه می‌شود دو ساعت قبل از جلسه درمان غذا نخورید. تیم درمانی همیشه آماده است تا در صورت بالا رفتن فشار خون یا اضطراب شدید، مداخلات لازم را انجام دهد.

چه کسانی کاندیدای مناسبی برای درمان با اسکتامین هستند؟

این درمان برای همه توصیه نمی‌شود. اسکتامین برای افسردگی برای گروهی طراحی شده که اصطلاحا به آن‌ها مقاوم به درمان می‌گویند. در صورتی که ویژگی‌های زیر را دارید، احتمالا بهترین کاندید هستید:

1. حداقل دو داروی ضدافسردگی مختلف را با دوز کافی و مدت مناسب مصرف کرده‌اید اما نتیجه نگرفته‌اید.

2. دچار افسردگی ماژور (MDD) همراه با افکار شدید خودکشی هستید.

3. مشکلات فیزیکی حاد مانند فشار خون کنترل نشده یا بیماری عروقی مغزی ندارید.

4. سابقه سوء مصرف مواد مخدر به‌ویژه مواد توهم‌زا ندارید.

بر اساس متاآنالیزهای منتشر شده، نرخ موفقیت اسکتامین برای افسردگی بسیار امیدوارکننده است. مطالعات حاکی از آن است که حدود 70 درصد از بیمارانی که به هیچ درمان دیگری پاسخ نداده‌اند، پس از یک دوره یک‌ماه با اسکتامین، کاهش حداقل 50 درصدی در علائم افسردگی را تجربه کرده‌اند.

شایان به ذکر است که در بیمارانی که همزمان از یک داروی ضدافسردگی خوراکی جدید در کنار اسکتامین استفاده کرده‌اند، احتمال عود بیماری تا 60 درصد کمتر از گروهی بوده که فقط دارو خورده‌اند. این آمار نشان دهنده آن است که اسکتامین یک کاتالیزور قوی برای بازگرداندن سلامت روان است. برای خرید قرص منیزیم پلاس یوروویتال کلیک کنید.

سخن پایانی

در نهایت، درمان با اسکتامین برای افسردگی، به تنهایی شاید جوابگو نباشد. در صورتی که احساس می‌کنید در بن بست تاریک افسردگی گیر کرده‌اید و داروها دیگر جواب نمی‌دهند، این روش می‌تواند همان روزنه‌‌ای برای شما باشد که منتظرش بودید. به یاد داشته باشید، افسردگی تنها یک اختلال بیولوژیکی محسوب می‌شود و دارپهای مدرنی مثل اسکتامین برای درمان همین اختلال ساخته شده‌اند.

سوالات متداول درباره مصرف اسکتامین

آیا مصرف اسکتامین اعتیادآور است؟ 

اسکتامین پتانسیل سوء مصرف دارد، اما در دوزهای درمانی کنترل شده و تحت نظارت پزشکی در کلینیک، ریسک اعتیاد بسیار پایین بوده و با مصرف خیابانی کتامین کاملا متفاوت است.

هزینه درمان با اسکتامین چقدر است و آیا بیمه آن را پوشش می‌دهد؟

 هزینه بسته به دوز و کلینیک متفاوت است اما دارویی گران‌قیمت محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر بسیاری از بیمه‌های تکمیلی درمان افسردگی مقاوم را تحت پوشش قرار داده‌اند، اما حتما لازم است قبل از شروع استعلام بگیرید.

آیا می‌توان بعد از مصرف اسکتامین رانندگی کرد؟ 

خیر، اکیدا ممنوع است. تا پایان روز درمان و پس از یک خواب کامل شبانه، نباید رانندگی کنید یا با ماشین‌آلات سنگین کار کنید؛ چرا که هوشیاری و واکنش‌های شما تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.

اگر یک جلسه درمان را فراموش کنیم چه می‌شود؟ 

تداوم در درمان عامل اصلی موفقیت اسکتامین برای افسردگی است. در صورتی که جلسه‌ای را از دست دادید، سریعا با پزشک خود تماس بگیرید تا برنامه را تنظیم مجدد کند؛ چرا که وقفه طولانی می‌تواند اثرات فاز القایی را کاهش دهد.

منبع: en.wikipedia.org